Spis treści:
Jak ergonomia stołów do pakowania wpływa na zwiększenie efektywności pracy magazynu?
Gdy zgłaszają się do nas kierownicy i managerowie logistyki, często deklarują potrzebę w zakresie zwiększenia wydajności pakowania. Są oni przy tym świadomi, że wygoda pracy przy stole będzie istotnym czynnikiem przybliżającym osiągnięcie tego celu. Niektórzy jednak nie zdają sobie sprawy, jak silna jest to korelacja. Kiedy więc pracownicy zaczynają przygotowywać wysyłki na nowych stołach, okazuje się, że diametralna poprawa wygody pracy stała się dosłownie kluczem do sukcesu.
Żeby to nie były tylko puste słowa, z ciekawości przeanalizowaliśmy naszą listę referencyjną. Spośród ponad 40 klientów, którzy udzielili nam pisemnych referencji, aż połowa firm wymienia ergonomię i wygodę pracy jako jeden z najważniejszych aspektów, które stoły do pakowania zmieniły w ich procesach.
Dlaczego nieergonomiczne stanowisko to problem procesowy?
Pracownik pakujący przez 8 godzin wykonuje od kilku do kilkunastu tysięcy drobnych ruchów. Każde niepotrzebne sięgnięcie, każde obrócenie się po taśmę, każde schylenie po materiał wypełniający to stracone sekundy. Pojedynczo są być może niezauważalne, i przez to traktowane mogą być jako nieistotne. Jednak skumulowane w ciągu zmiany i pomnożone przez liczbę pracowników to realne roboczogodziny, które znikają bez żadnego efektu produkcyjnego.
Ale skala czasowa to dopiero część problemu. Drugi wymiar to jakość. Zmęczony fizycznie pracownik popełnia więcej błędów. Sięga po złe opakowanie. Pomija etykietę. Skraca etap zabezpieczenia produktu. Dzieje się tak, bo energia, która powinna iść w pracę, idzie w kompensowanie dyskomfortu fizycznego: utrzymanie postawy, radzenie sobie z bólem pleców, napięciem karku, zmęczeniem nadgarstków.
To oznacza, że nieergonomiczne stanowisko pakowania generuje jednocześnie:
- Wolniejsze pakowanie (stracony czas),
- Więcej przepakowań i reklamacji (błędy jakościowe),
- Wyższe absencje i rotację (koszty HR).
Jeśli masz więc ustalone wskaźniki KPI dla pakowania i widzisz ich pogorszenie w drugiej połowie zmiany – regularnie, niezależnie od konkretnego pracownika – ergonomia stanowiska jest pierwszym miejscem do sprawdzenia.
Jak połączyć problem ergonomii z efektywnością pracy magazynu?
Diagnoza nie wymaga specjalistycznych pomiarów. Wystarczy obserwacja i kilka pytań:
Na początek obserwuj przez 15 minut bieżące pakowanie:
- Czy pracownik regularnie wstaje lub odwraca się po materiały (taśma, folia, nożyk, wypełniacz)?
- Czy sięga poniżej poziomu blatu lub powyżej głowy po rzeczy używane często?
- Czy zmienia pozycję ciała co kilka paczek: schyla się, unosi ramiona, skręca tułów?
- Czy narzędzia i materiały mają stałe miejsca, czy są przesuwane przy każdej paczce?
- Czy często wykonuje jałowe ruchy, które można byłoby wyeliminować?
Następnie zapytaj pracowników:
- Co przeszkadza najbardziej w ciągu zmiany?
- Po czym najszybciej czują zmęczenie pleców, nadgarstków, czy karku?
- Jak często szukają czegoś, czego nie ma „pod ręką”?
Sprawdź również dane operacyjne:
- Czy wydajność pakowania spada po 3–4 godzinach pracy? (mierzalne, jeśli śledzisz paczki/godz.)
- Czy liczba błędów jest wyższa w drugiej połowie zmiany?
- Czy absencje dotyczą konkretnych stanowisk lub konkretnych typów prac?
Jeśli odpowiedź na większość powyższych pytań brzmi „tak” – masz problem ergonomiczny, który działa jak nieszczelność w procesie pakowania wpływając całościowo na efektywność pracy magazynu.
Od diagnozy do działania: jak poprawić ergonomię stanowiska pakowania?
Kiedy obserwacja i dane wskazują na problem, pierwsza myśl bywa taka, żeby od razu wprowadzić zmiany. Gdy jednak pakowanie odbywa się na często po prostu zaimprowizowanym stanowisku, które przez lata zaczęło „żyć własnym życiem”, szybka reorganizacja tylko pogłębi chaos.
Istotne jest zrozumienie, że stół do pakowania paczek zwiększa efektywność pracy magazynu wtedy, gdy każde narzędzie i materiał ma swoje fizycznie wyznaczone, stałe miejsce. Pomagają w tym różne uchwyty, półki, dyspensery. Bez nich pracownik pod presją czasu odkłada rzeczy potrzebne przy pakowaniu dosłownie gdziekolwiek. A przy kolejnej paczce? Najpierw szuka, a potem znów odkłada, często w inne miejsce. Porządek – jeśli w ogóle jest możliwy – wymaga wtedy ciągłego wysiłku, a pod koniec zmiany nikt już nie ma energii, żeby go utrzymywać.
Dobrze skonfigurowany stół do pakowania odwraca tę logikę: porządek jest stanem domyślnym, bo wynika z układu stanowiska, a nie z dyscypliny. I to jest właśnie moment, w którym ergonomia zaczyna przekładać się na powtarzalność. Każdy cykl pakowania wygląda wówczas tak samo, niezależnie od tego, kto i o której godzinie przy stanowisku pracuje.
Jak zaprojektować odpowiednie strefy i utrzymać porządek?
Z pomocą przychodzą choćby materiały Centralnego Instytutu Ochrony Pracy, które zostały opracowane zgodnie z obowiązującymi normami międzynarodowymi. Opisują one trzy funkcjonalne strefy zasięgu rąk przy stanowisku pracy:
- Strefa zielona (zasięg normalny) – ruch przedramienia względem łokcia, przestrzeń między wysokością barkową a łokciową. Najdogodniejsza strefa pracy, zwłaszcza przy czynnościach oburęcznych. Tu powinny znajdować się rzeczy używane najczęściej takie jak taśmy, czy nożyki.
- Strefa żółta (zasięg maksymalny) – ruch wyprostowanego ramienia względem barku, bez pochylania tułowia (ok. 50 cm od brzegu blatu). Tu trafiają materiały używane regularnie, ale rzadziej. Takim przykładem jest sięganie po kartony raz w cyklu pakowania lub też pierwsze naciągnięcie folii stretch przy korzystaniu z ucinarki.
- Strefa czerwona (zasięg wymuszony) – przekracza zasięg maksymalny, wymaga ruchu tułowia. Fizjologicznie jest ona niekorzystna i dlatego projektując konfigurację stołu do pakowania powinniśmy mieć na względzie wykorzystanie tej strefy jak najrzadziej.
Jak wysokość blatu wpływa na ergonomię?
Oprócz stref zasięgu rąk warto spojrzeć na stół jeszcze pod kątem jego wysokości. Optymalne położenie blatu zależy jednocześnie od wzrostu pracownika i od typu pakowanych paczek – i te dwa parametry rzadko są stałe. Dla osoby o wzroście 165 cm właściwa wysokość blatu to ok. 85–90 cm, dla osoby o wzroście 185 cm nawet 100–105 cm. Blat za niski oznacza garbienie się przez całą zmianę. Blat za wysoki powoduje natomiast stałe, niewygodne unoszenie ramion. Oba te stany odwdzięczą się pracownikowi narastającym zmęczeniem i bólem mięśni.
Odczucia fizyczne wynikające z niewygodnego pakowania mogą się zintensyfikować biorąc pod uwagę typ pakowanych paczek. Jak więc im zapobiegać? Przy małych i lekkich wyższy blat ogranicza pochylanie. Przy dużych i ciężkich pracownik potrzebuje natomiast niższego blatu, żeby mieć kontrolę nad ciężarem. Jeśli natomiast kartony są bardzo wysokie, oprócz wysokości liczyć będzie się także możliwość ustawienia kąta pochylenia, aby ułatwić wkładanie produktów.
Jeśli więc obsada stanowisk rotuje albo zamówienia są zróżnicowane gabarytowo, stała wysokość jest zawsze kompromisem. W praktyce oznacza to, że stanowisko nigdy nie pracuje optymalnie dla nikogo – tylko mniej lub bardziej niekomfortowo dla każdego.
Zmiany mogą być wdrażane etapami
Staraliśmy się, żeby wymienione w tym artykule sposoby na zwiększenie ergonomii pakowania były uniwersalne. Jednakże każdy magazyn ma swój indywidualny układ pracy, obsługuje różne typy zamówień i co najistotniejsze przy rozmowach o wygodzie pracy – ma własny zespół pracowników. Stąd zrozumiałe jest, że często dopiero zobaczenie efektów w praktyce pozwala zrozumieć skalę zmian, jakie wnosi stanowisko zaprojektowane z myślą o wygodzie pracy. Podobnie robi wielu naszych klientów: zamawiają na początek kilka stołów do pakowania, weryfikują w rzeczywistym środowisku pracy ich wpływ na wydajność i ergonomię pracy, a następnie wymieniają pozostałe stare stanowiska, na nowe. To po prostu racjonalne podejście do każdej inwestycji, którą można zmierzyć i zweryfikować. Jeśli więc chciałbyś rozpocząć tę zmianę, skontaktuj się z nami.
Dodaj komentarz